uit het oog van een stagiare

Inleiding

Ik begon pas vrij laat in het jaar met mijn zoektocht naar een stageplek en ik was destijds

net naar Groningen verhuisd en dus totaal niet bekend met geschikte bedrijven in de

omgeving. Van school kreeg ik de tip om stagemarkt.nl te gebruiken om gecertificeerde

leerbedrijven te vinden. Op deze site pikte ik een aantal bedrijven uit de lijst die aan de

eisen voldeden, waaronder paardensportcentrum Altena.

Op internet probeerde ik wat meer informatie te vinden over de verschillende bedrijven

maar dit leverde weinig op. Ik maakte daarom een top 5 op basis van de informatie die ik

wel kon vinden. In eerste instantie stond paardensportcentrum Altena helemaal onderaan

dat lijstje omdat ik vreesde niet op mijn plek te zijn bij een professionele sportstal. Dit

baseerde zich op mijn ervaringen van toen ik een blauwe maandag werkte als groom en

stalhulp bij een professionele dressuurstal.

Ik besloot het bedrijf echter toch een kans te geven. Mijn reden daarvoor was dat ik het

belangrijk vond (en vind) om ten minste één van mijn stages te doen in een tak van de

paardensport waar ik zelf weinig tot niet bekend mee ben en die ik uit mezelf niet zo gauw

zou opzoeken. Deze stal focust zich op drafsport, het tegenovergestelde van waar ik me

over het algemeen mee bezig houd. Ik vind het belangrijk om een andere tak van de

paardensport te leren kennen omdat er heel veel vooroordelen zijn in de paardenwereld.

Iedereen heeft een mening over iedereen. Ik betrap mezelf hier zo nu en dan ook op en

vind dat vervelend. Vooroordelen komen vaak voort uit onwetendheid en dus is kennis en

ervaring het beste wapen tegen vooringenomenheid. Door mij te verdiepen in de wereld

van de drafsport, kan ik me er een geïnformeerde mening over vormen en mijn steentje

bijdragen om vooroordelen, zowel die van mijzelf als die van anderen, de wereld uit te

helpen. Ik stuurde daarom een e-mail waarin ik mezelf voorstelde en vroeg naar een

stageplaats. Ik voegde mijn CV toe en vroeg of ik een keer langs kon komen. Mijn mail

werd met enthousiasme beantwoord en ik werd direct uitgenodigd voor een gesprek.

Ik was nerveus toen ik er heen ging maar voelde me direct op mijn gemak toen ik

aankwam. De vriendelijke mensen, ontspannen paarden, en gemoedelijke sfeer

overtuigden me ervan dat ik het hier wel een jaartje uit zou kunnen houden. Op het

moment van schrijven heb ik vier stageweken achter de rug en ik heb nog

geen moment spijt gehad van mijn keuze.

Dit is paardensportcentrum Altena

Belangrijke personen

Voor de dagelijkse gang van zaken bij paardensportcentrum Altena zijn drie personen van

groot belang.

Ten eerste is er Jaap Elzinga, de eigenaar (zie foto). Hij is de grote baas en neemt de

beslissingen, zowel over het bedrijf in het algemeen als over de zes dravers die zijn

eigendom zijn en die in zijn naam worden uitgebracht in draverijen. Hij is ook zeer actief

en persoonlijk betrokken bij de training en gezondheid van zijn paarden. Regelmatig staat

hij om zeven uur in de morgen al een paard te longeren.

Ten tweede, Richard Slijfer. Hij regelt de dagelijkse gang van zaken en neemt beslissingen

wanneer Jaap daarvoor niet beschikbaar is. Hij werkt iedere dag van ’s morgens vroeg tot ‘s

avonds laat en geen klusje is te min of te veel. Hij doet alles van stallen uitmesten tot de

communicatie met klanten. Hij is ook de pikeur, degene die de dravers uitbrengt in

draverijen, en de praktijkopleider voor de stagair(e)s die paardensportcentrum Altena

hebben geselecteerd als hun leerbedrijf. Richard heeft opleidingen gevolgd aan het AOC

Terra en NHB Deurne. Ten slotte is er nog Koen, de stalhulp. Hij komt iedereen morgen vroeg weer naar stal en

helpt Richard met het zware werk. Hij zet de paarden buiten, mest stallen uit, voert de

paarden, veegt het terrein en de stalgangen aan, repareert wat kapot is, en voert nog

duizend andere grote en kleine werkzaamheden uit. Angelique Slijfer-Elzinga is de dochter

van Jaap en zij levert ook haar bijdrage aan het bedrijf, onder andere door de boekhouding bij te houden.

 

Het verleden en de toekomst van paardensportcentrum Altena

Jaap Elzinga is sinds 1972 actief in de drafsport. Hij begon als eigenaar/trainer. Dat

betekent dat je alleen je eigen paarden mag trainen. Hij behaalde zijn grootste successen

in de sport met de hengst Unforgettable, die een ongeloofelijk bedrag van €. 894.854 aan

prijzengeld binnensleepte gedurende zijn carrière en die nu van een welverdiend pensioen

geniet in een van de weilanden van het paardensportcentrum.

Het terrein waar het bedrijf zich bevindt, deed eerst dienst als manege. Stijgende kosten en

onwil van klanten om meer te betalen leidde er op den duur echter toe dat de manege niet

langer rendabel was, en Jaap nam de beslissing om de zaak te sluiten. Na enige aarzeling

begon hij met de verhuur van stallen aan pensionklanten.

De toekomstvisie van het bedrijf is simpel; goede paarden trainen en koersen winnen. De

verhuur van stallen aan pensionklanten is slechts van secundair belang voor het bedrijf en

brengt nauwelijks winst binnen. De focus ligt daarom echt op de dravers en hun

wedstrijden.

 

De paarden van Jaap Elzinga

Alle paarden in deze groep zijn dravers en worden uitgebracht in koersen, worden

daarvoor getraind, of zijn daar vroeger voor gebruikt.

Paard                         Leeftijd                 Gebruiksdoel

In my mind               4 jaar                   Koersen

Jalicia                         1 jaar                   In training

Fardesia Royale       2 jaar                   In training

Gwenda Beuckenswyk 4 jaar             Koersen

Best of Love              9 jaar                 Fokmerrie

Unforgettable            15 jaar               Met pensioen

Gwenda Beuckenswyk (links) en In My Mind (rechts)

De pensionpaarden

Aangezien deze groep erg groot is, is deze in nog drie groepen verdeeld.

De friezen

Er zijn genoeg Friezen onder de pensionpaarden om ze in een aparte groep in te delen,

namelijk vijf stuks. De dieren variëren in leeftijd en grootte. De gebruiksdoelen van alle

friezen zijn mij niet bekend. Ik weet dat in elk geval twee van de dieren met enige

regelmaat worden uitgebracht in wedstrijden.

De paarden van Nienke

Nienke is één van de pensionklanten van paardensportcentrum Altena en heeft een

wisselend aantal paarden. Zij koopt paarden en traint deze voor voltige. Vervolgens

verkoopt ze de paarden weer door. Haar paarden gaan de hele wereld over.

De paarden variëren in leeftijd, ras en kleur. Het enige wat de dieren met elkaar in gemeen

hebben, is dat ze allemaal gigantisch zijn en zacht van karakter.

Nienke gebruikt haar paarden ook om les te geven. Ze geeft voltigelessen.

De rest

De rest van de paarden is te divers om adequaat in groepen in te kunnen delen. Er zijn

haflingers, KWPN’ers, fjorden, shetlanders, paints, dravers, enzovoorts. De leeftijden lopen

uiteen van 4 tot 30. Ook de gebruiksdoelen variëren. Veel van de pensionklanten rijden

dressuur met hun paarden. Een enkele keer wordt er gesprongen. Één van de

pensionklanten rijdt western en brengt haar paard uit in wedstrijden in de categoriën

pleasure, hunter under saddle, en halter. Een ander speciaal geval is het paard Volador. Hij

is steeds lange perioden weg omdat hij gebruikt wordt in een film.

Nienke heeft een van haar paarden aan de longe tijdens een training.

Werkzaamheden

De werkzaamheden bij dit paardensportcentrum (en bij elk hippisch bedrijf) kunnen

worden opgedeeld in dagelijkse en periodieke werkzaamheden.

Dagelijkse werkzaamheden

Met dagelijkse werkzaamheden worden hier alle werkzaamheden bedoeld die zeer

frequent nodig zijn om de paarden en de klanten gelukkig te houden en het terrein en de

gebouwen in goede staat te houden. Als een bepaalt klusje elke twee dagen een keer moet

gebeuren, valt dat dus ook onder dagelijkse werkzaamheden. De dagelijkse

werkzaamheden zijn in groepen te verdelen.

Verzorging en onderhoud van de paarden

Voor de dagelijkse verzorging en het onderhoud van de paarden, zijn de volgende

werkzaamheden van het grootste belang.

Voeren

Alle paarden moeten natuurlijk dagelijks gevoerd worden met ruw- en

krachtvoer. De pensionpaarden krijgen twee keer per dag, en de paarden van

Jaap drie keer per dag. Als ik op stage ben, geef ik de dravers tussen de middag

meestal hun krachtvoer. Ook het voeren van ruwvoer valt regelmatig onder mijn

werkzaamheden.

Borstelen, afspuiten, of wassen

Pensionklanten doen dit natuurlijk allemaal zelf. De dravers worden echter

regelmatig door mij geborsteld. Wanneer ze uit de stapmolen of uit het land

komen met vieze, modderige benen, spuit ik hun benen af. Als de dravers een

zeer zware training gehad hebben en erg bezweet zijn, worden ze helemaal

afgespoten, van hoofd tot staart. Dit doen Richard of Jaap meestal zelf.

Beweging geven

Hierover meer onder het kopje “Training”.

Controleren op ziekte, verwondingen of kreupelheid

Richard neemt vrijwel iedere morgen de temperatuur op van alle dravers. Verder

is dit vooral een kwestie van alert zijn. Vooral tijdens het borstelen neem ik altijd

even de tijd om te kijken of ik nergens iets vreemd tegenkom. Daarnaast let ik

natuurlijk altijd goed op of de paarden wel rad lopen wanneer ik ze beweging

geef.

Eventuele ziektes, verwondingen, of kreupelheden behandelen

Het hangt van de situatie af wat dit punt precies inhoudt. Een van de dravers had

recent last van mok. Daarvoor moest dus zalf in de kootholte gesmeerd worden.

Datzelfde paard heeft ook een peesblessure waarvoor eerst iedere dag een

speciale gel op de geblesseerde pees moest worden gesmeerd maar later niet

meer. In My Mind is een erg gevoelig paard en heeft regelmatig schaafplekken

en wondjes. Hier is zo nu en dan wondenspray voor nodig.

Terrein- en stalonderhoud

Dit vormt misschien wel de bulk van het werk op een hippisch bedrijf. Er komt nooit een

einde aan het onderhouden en schoonmaken van stallen en gebouwen

Uitmesten

Iedere dag worden alle stallen uitgemest. Dit wordt gedaan door Richard en

Koen. Ik hoef maar heel zelden een stal uit te mesten. Elke vrijdag is mestdag.

Dan worden alle stallen extra goed schoongemaakt en wordt er zo nodig extra

bodembedekking toegevoegd. Op mestdag help ik meestal mee door de pakken

vlas te distribueren naar de plekken waar ze nodig zijn.

Vegen en blazen

Een klus die eigenlijk nooit klaar is op een hippisch bedrijf is vegen. De

stalgangen en het erf moeten in elk geval eens per dag, en vaak ook meerdere

keren per dag, worden aangeveegd. Voor het erf buiten wordt ook vaak een

bladblazer in plaats van een bezem gebruikt. Dit is een klus die ik regelmatig

uitvoer. Als ik even niets te doen heb, pak ik meestal ook even een bezem.

Voer- en drinkbakken controleren

Een ander klusje wat ik regelmatig doe als ik even een momentje niets te doen

heb, is om de voer- en drinkbakken van alle paarden even na te lopen om te

controleren of er geen mest of andere vieze troep in ligt. Als ik een smerige

voer- of drinkbak tegenkom, maak ik deze natuurlijk schoon.

Kantine opruimen en schoonmaken

Al die paardenmensen met hun modderige schoenen maken natuurlijk elke dag

weer een enorme bende van de kantine. Daarom moet daar regelmatig geveegd

en gedweild worden. Na elke middagpauze moet al het servies en dergelijke

worden opgeruimd en de vaatwasser moet worden in- en uitgeruimd. Ik voer

deze klus regelmatig uit.

Onderhoud materialen

Als je er nooit iets aan doet, gaan materialen binnen de kortste keren kapot. Daarom is het

belangrijk om hier tijd aan te besteden. Bij deze werkzaamheden heb ik niet zulke

uitgebreide omschrijvingen geschreven want dat spreekt allemaal voor zich. Ik voer al deze

klusjes dagelijks uit.

Bit schoonmaken na gebruik

Peesbeschermers schoonmaken

Haren uit de borstels halen

Dekens en handdoeken goed uithangen zodat ze kunnen drogen

Hooi, haren en andere viezigheid uit de bezems plukken

Droogtrekken van de spuitplaats en aanvegen van de poetsplaats

Spullen netjes opbergen op de daarvoor aangewezen plek

Training

De dravers worden iedere dag getraind. Hiervoor gebruiken we drie verschillende

methodes.

Longeren

Deze methode wordt veruit het meest gebruikt en heel vaak door mij

uitgevoerd. We longeren de paarden soms met een longeersingel en

bijzetteugels, en soms zonder. De paarden dragen in ieder geval altijd

peesbeschermers en we gebruiken nooit een longeerlijn. De paarden moeten de

hele bak doordraven. Omdat ze weten wat de bedoeling is, kun je dit in je eentje

doen maar vaak doe ik het samen met de andere stagaire, Carmen. In My Mind

en Gwenda Beuckenwyk moeten altijd veertig minuten lopen. Ze mogen tijdens

het longeren alleen draven, niet galopperen of stappen. We laten ze eerst tien

minuten op de ene hand lopen, dan op de andere hand. Dat herhalen we nog

een keer en dan zijn ze klaar. De jongere paarden hoeven soms minder lang te

lopen, twintig minuten of een halfuur. Na het longeren, wrijven we de paarden

droog, doen ze een zweetdeken om, en zetten ze voor een halfuurtje in de

stapmolen.

Op de baan voor de scooter

Zo nu en dan worden de paarden getraind met behulp van een scooter. Ze

krijgen dan dezelfde longeersingel met bijzetteugels om die we bij het longeren

ook gebruiken en worden dan naar de baan geleid. Door achter ze aan te rijden

op een scooter, worden de paarden aangespoord om te blijven draven. Het

voordeel van deze methode ten opzichte van longeren is dat de paarden op de

baan harder kunnen lopen dan in de beperkte ruimte van de bak. Ook kan één

persoon twee paarden tegelijkertijd trainen. Dit wordt altijd gedaan door Jaap of

Richard. Als de paarden terugkomen van de baan, zijn ze erg bezweet en worden

ze dus helemaal afgespoten voordat ze de stapmolen in gaan om droog te

stappen.

Op de baan voor de sulky

Soms trainen Richard en Jaap de paarden aangespannen. De dieren krijgen dan

mentuig om en worden ingespannen voor een sulky. Dit is de zwaarste

trainingsmethode voor de paarden en ze komen dan ook zeiknat terug van de

baan. Nog voordat ze uitgespannen worden, moet er al een zweetdeken los over

de rug gegooid worden om te voorkomen dat ze het te koud krijgen. Als ze

ontdaan zijn van hun tuig, krijgen ze een lekkere douche en mogen ze de

stapmolen in tot ze droog zijn. Het rijden op de sulky wordt natuurlijk door Jaap

en Richard gedaan maar ik speel hierin wel een rol. Ik moet hen namelijk

ondersteunen wanneer ze vertrekken en aankomen. Bij vertrek houdt dat in dat

ik de check vastmaak. De check is een riem die van het kopstuk van het hoofstel

naar het mentuig bovenop de rug van het paard loopt. Bij aankomst moet de

check weer los, en moet het paard een deken over zich heen krijgen. In de

afbeelding hieronder zie je hoe Jaap de check voor Richard vastmaakt voor het

warmrijdrondje bij een koers in Hamburg. Meerennen om het check vast te maken.

Periodieke werkzaamheden

Periodieke werkzaamheden zijn de klussen die maar eens in de zoveel tijd hoeven te

gebeuren. Deze zijn voor mij wat moeilijker in kaart te brengen omdat ik niet altijd stage

heb. Ik heb deze werkzaamheden in dezelfde groepen verdeeld als de dagelijkse

werkzaamheden. Alleen “training” mist omdat er naar mijn weten geen periodieke

werkzaamheden gerelateerd aan training zijn.

Verzorging en onderhoud van de paarden

Assistentie van externe hulp bij de verzorging en het onderhoud van de paarden

Hieronder versta ik het assisteren van de hoefsmid, veearts, tandarts,

fysiotherapeut, osteopaat, of chiropractor. Ik heb dergelijke werkzaamheden al

verschillende keren uit moeten voeren in de vier weken die ik tot nu toe gewerkt

heb.

Vaccinaties en vitamineshots

Wanneer nodig krijgen de dravers vaccinaties en zo nu en dan krijgen ze ook

injecties met vitamines. Dit wordt gedaan door Richard of Jaap.

Toiletteren

Eens in de zoveel tijd moeten de paarden netjes bijgeschoren worden. De manen

bovenaan de hals worden geschoren, evenals de kroonranden en de onderkaak,

en de staart wordt soms wat teruggebracht naar een mooie lengte. Bij de

dravers worden ook de oren helemaal uitgeschoren. Ik heb dit tot nu toe nog

niet gedaan maar dat is in de toekomst nog wel de bedoeling.

Terrein- en stalonderhoud

Stallen ontsmetten

Één keer per jaar worden alle stallen volledig ontsmet.

Voer- en drinkbakken schoonmaken

Onder “dagelijkse werkzaamheden” schreef ik al dat ik de voer- en drinkbakken

regelmatig controleer. Af en toe moeten ze echter ook helemaal schoongemaakt

worden. Met een harde borstel schrob ik alle aangekoekte vuil weg.

Bakranden naar binnen scheppen en de bak slepen en sproeien

Paarden die in een rijbak lopen, werken het zand over verloop van tijd naar

buiten en slijten een pad uit op de hoefslag. Om de bak weer vlak te krijgen,

moeten de randen weer naar binnen geschept worden. Hier help ik wel eens bij.

Als dit gedaan is, sleept Koen of Richard de bak met de trekker. Vervolgens

wordt de grote brandslang tevoorschijn gehaald om de bak te sproeien. Dit

laatste gebeurt om stuiven tegen te gaan.

De baan slepen

Net als de bak, moet de drafbaan ook gesleept worden om hem mooi vlak te

houden. Meestal wordt dit gedaan voordat de dravers er op getraind worden.

De mesthoop legen

Hiervoor komt een derde partij met een grote pompwagen

De randen van de stapmolen terug naar binnen scheppen

In de stapmolen gebeurt een soortgelijk ding als in de rijbak. De paarden slijten

paden uit. Zo nu en dan moet het zand daarom van de randen weer naar het

midden geschept worden. Ik heb dit één keer gedaan.

Hekken repareren en/of vervangen

De hekken van de weilanden bij paardensportcentrum Altena bestaan uit dikke

palen met stroomlint ertussen gespannen. Zo nu en dan moeten verrotte palen

of kapot lint vervangen worden.

Hooi en kuil klaarzetten

Onder een afdakje buiten het hoofdgebouw staan altijd een pak hooi en een pak

kuil. Wanneer dit op is, moet er een nieuwe neer worden gezet. De pakken zijn

veel te zwaar om te tillen dus dit doet Richard of Koen met de trekker.

Spinnenwebben verwijderen

Gaten vullen in het parkeerterrein

Weersomstandigheden, zware voertuigen, en verzakking leiden tot diepen

butsen en kuilen in het parkeerterrein dat verhard is met grind. Wanneer de

kuilen te groot, te diep, en/of te talrijk worden, moeten ze opgevuld worden met

meer grind.

Onderhoud materialen

Alle materialen die we gebruiken moeten dagelijks schoongehouden worden maar zo nu

en dan moeten ze ook wat uitgebreider behandelt worden

Lederen tuig schoonmaken en invetten

Leer is een gevoelig materiaal en moet met zorg behandelt worden. Het moet

met enige regelmaat ingevet worden om uitdroging te voorkomen. Dit is een

klus die ik al eens uitgevoerd heb en die ik in de toekomst ongetwijfeld nog een

aantal keer tegen kom.

Sulky wassen

Na een koers wordt de sulky gewassen met water en zeep en goed afgedroogd.

Dit is een klus die onder mijn taken kan vallen.

Dekens en handdoeken wassen

Zo nu en dan moeten alle stoffen materialen de wasmachine in. Dit kan ik

natuurlijk niet doen.

Borstels en dergelijke goed schoonmaken en ontsmetten

Net als al het andere materiaal moeten ook borstels zo nu en dan extra goed

schoongemaakt worden. Vooral als er iets besmettelijks uitbreekt is dit heel

belangrijk.

Overige werkzaamheden

Behalve alles wat er hier boven beschreven is, zijn er natuurlijk nog meer werkzaamheden.

Zo zijn er bijvoorbeeld nog de administratieve taken waaronder bijvoorbeeld de

boekhouding valt. Hier heb ik echter nog te weinig kennis over om er een geïnformeerde

beschrijving van te kunnen geven.

Daarnaast moeten dingen die kapot gaan gerepareerd worden en zal er zo nu en dan eens

iets nieuws gemaakt moeten worden. Kortgeleden is er bijvoorbeeld een afdakje

bijgebouwd zodat een aantal machines gedurende de winter beschut kunnen staan. Dit

zijn echter geen dagelijkse en geen periodieke werkzaamheden. Ik zou ze omschrijven als

incidentele werkzaamheden.

Afsluiting

In totaal moet ik tien weken stage lopen bij dit bedrijf; vier daarvan heb ik inmiddels al

achter de rug. Iedere ochtend, wanneer mijn wekker me om vijf uur uit mijn slaap haalt, kijk

ik reikhalzend uit naar het moment dat ik weer gewoon school heb en heerlijk uit kan

slapen tot half acht. Zodra ik aankom bij paardensportcentrum Altena, voel ik me echter

weer helemaal energiek en heb ik weer zin in een nieuwe werkdag. Ik geniet ervan om

lekker met de paarden bezig te zijn en voel me op mijn gemak binnen de sfeer van het

bedrijf. De laatste stagedag van een periode, vind ik het altijd weer jammer dat het alweer

om is. Er wordt natuurlijk hard gewerkt maar er is ook tijd voor goede gesprekken,

vrolijkheid, en waardevolle leermomenten.

Bronnen

De informatie in dit verslag is voornamelijk afkomstig uit mijn eigen ervaringen bij

paardensportcentrum Altena en uit gesprekken die ik gevoerd heb met de mensen daar. Ik

heb echter ook gebruik gemaakt van website van het bedrijf.

De foto’s in dit verslag zijn genomen door mijzelf of door Carmen Renses, een tweedejaars

die ook stage loopt bij paardensportcentrum Altena. Enkele foto’s zijn ook van het internet

afkomstig aangezien ik er erg slecht in ben om mijn telefoon altijd bij de hand te houden

en het ding een relatief slechte camera heeft.

De satelietbeelden van paardensportcentrum Altena zijn afkomstig van Google Earth.